Pirinç

Pirinç; Bakıra Çinko katılarak elde edilen sarı renkteki alaşımların genel ismidir. Pirinçte bulunabilen diğer bazı elementler; Kalay, Kurşun, Nikel, Mangan, Demir, Alüminyum, Arsenik, Antimon ve Fosfordur. Mangan ihtiva eden bazı pirinçlere Tunç da denilmektedir. Aslında Tunç (veya Bronz) Bakır-Kalay alaşımıdır.

Pirinç oldukça sert ve kolay işlenebilen bir malzemedir. Dövülebilirliği bakır muhtevasına bağlıdır. %55’ten az bakır ihtiva eden beyaz pirinçler kolay işlenemez. Bunlar ancak toz haline getirilerek sert lehim işlemlerinde kullanılma sahası bulurlar. Dövülebilir pirinçler ise genellikle %62’nin üzerinde bakır ihtiva eden ve soğuk olarak işlenebilen alfa pirinçleri ile daha az bakır ihtiva eden ve sıcak işlem gerektiren beta pirinçleridir. Alfa pirinçleri üstün soğuk işlem özelliklerine sahip olup civata, pim ve vida yapımında yaygın olarak kullanılır. Beta pirinçleriyse daha az sünek, fakat daha dayanıklıdır. Bunlar bilhassa musluk vanası, kapı ve pencere kolu ve bazı bağlantı parçalarının imalinde kullanılır.

Üçüncü grup pirinçler diğer elementlerle özellikleri geliştirilen alaşımlardır. Örneğin, Alüminyum alaşımlı pirinçler korozyona karşı dayanıklıdır. Kurşun alaşımlı pirinçler kolay işlenebilir. Kalay alaşımlı pirinçler ise deniz suyunun korozif etkilerine karşı dirençlidir.

Bakır kırmızı renkli bir metaldir. Çinko katılarak rengi açılır. Pirinçteki Çinko yüzdesi arttıkça renk, kırmızıdan altın sarısına doğru yaklaşır. Pirincin renginden alaşımında bulunan Çinko oranı tahmin edilebilir.

Çubuk
Çap

(mm)

Ağırlık

(Kg/M)

6 Köşe

(Kg/M)

4 Köşe

(Kg/M)

Çap

(mm)

Ağırlık

(Kg/M)

6 Köşe

(Kg/M)

4 Köşe

(Kg/M)

Çap

(mm)

Ağırlık

(Kg/M)

3 mm 0,060 0,066 0,076 20 mm 2,670 3,560 3,400 65 mm 28,200
4 mm 0,107 0,117 0,136 22 mm 3,230 4,240 4,110 70 mm 32,720
5 mm 0,167 0,184 0,212 24 mm 3,850 4,600 4,900 75 mm 39,210
6 mm 0,240 0,265 0,306 25 mm 4,170 4,980 5,300 80 mm 44,600
7 mm 0,327 0,361 0,416 26 mm 4,500 5,370 5,750 90 mm 56,400
8 mm 0,427 0,471 0,544 27 mm 4,870 5,750 6,200 100 mm 69,700
9 mm 0,541 0,595 0,688 28 mm 5,230 6,620 6,660 110 mm 80,700
10 mm 0,668 0,736 0,850 30 mm 6,010 7,540 7,650 120 mm 96,100
11 mm 0,808 0,891 1,030 32 mm 6,840 9,020 8,700 130 mm 112,760
12 mm 0,961 1,060 1,220 35 mm 8,180 10,610 10,420 140 mm 130,700
13 mm 1,130 1,445 1,437 38 mm 9,640 11,760 12,270 150 mm 150,100
14 mm 1,310 1,800 1,670 40 mm 10,700 14,890 13,600 160 mm 170,100
15 mm 1,500 1,886 1,910 45 mm 13,500 18,400 17,290 170 mm 192,800
16 mm 1,710 2,130 2,180 50 mm 16,700 22,300 21,250 180 mm 216,200
17 mm 1,930 2,390 2,460 55 mm 20,200 26,740 25,700 190 mm 240,800
18 mm 2,160 2,660 2,750 60 mm 24,000 30,660 200 mm 266,900
19 mm 2,410 2,950 3,070
Lama
Kalınlık

(mm)

Ağırlık

(Kg/M)

Kalınlık

(mm)

Ağırlık

(Kg/M)

3×10 0,255 15×40 5,100
3×15 0,382 15×50 6,400
3×20 0,510 15×60 7,660
3×25 0,637 15×80 10,200
3×30 0,765 15×100 12,750
4×10 0,340 20×30 5,100
4×15 0,510 20×40 6,800
4×20 0,680 20×50 8,500
4×25 0,850 20×60 10,200
4×30 1,020 20×80 13,600
5×10 0,425 20×100 17,000
5×15 0,637 25×30 6,375
5×20 0,850 25×40 8,500
5×30 1,275 25×50 10,600
5×40 1,700 25×60 12,750
5×50 2,125 25×80 17,000
10×20 1,700 25×100 21,250
10×25 2,125 30×40 10,200
10×30 2,550 30×50 12,750
10×40 3,400 30×60 15,300
10×50 4,250 30×80 20,400
10×60 5,100 30×100 25,500
10×80 6,800 40×60 20,400
10×100 8,500 40×80 27,200
15×20 2,550 40×100 34,000
15×30 3,900
Boru
Çap

(mm)

Et 1mm

(Kg/M)

Et 1,5mm

(Kg/M)

Et 2mm

(Kg/M)

Çap

(mm)

Et 1mm

(Kg/M)

Et 1,5mm

(Kg/M)

Et 2mm

(Kg/M)

5 mm 0,110 0,180 0,320 24 mm 0,690 0,941 1,600
6 mm 0,130 0,220 0,374 25 mm 0,720 1,140 1,700
7 mm 0,160 0,260 0,427 28 mm 0,770 1,220 1,760
8 mm 0,187 0,300 0,481 30 mm 0,830 1,280 2,030
9 mm 0,214 0,340 0,534 32 mm 0,870 1,340 2,300
10 mm 0,240 0,380 0,587 35 mm 0,910 1,540 2,560
11 mm 0,267 0,420 0,641 40 mm 1,040 1,740 2,880
12 mm 0,294 0,461 0,694 45 mm 1,170 1,940 3,097
13 mm 0,320 0,501 0,748 50 mm 1,310 2,143 3,364
14 mm 0,347 0,541 0,801 55 mm 1,442 2,343 3,630
15 mm 0,374 0,581 0,864 60 mm 1,575 2,544 4,166
16 mm 0,400 0,621 0,908 65 mm 1,709 2,744 4,700
17 mm 0,427 0,662 0,961 70 mm 1,842 3,144 5,233
18 mm 0,454 0,701 1,230 80 mm 2,108 3,544
19 mm 0,481 0,741 1,350 90 mm 3,950
20 mm 0,507 0,940 1,390 100 mm
22 mm 0,640 0,990 1,500
Levha
Kalınlık

(mm)

Ağırlık

(Kg/m2)

Kalınlık

(mm)

Ağırlık

(Kg/m2)

0,10 mm 0,850 1 mm 8,500
0,15 mm 1,275 1,2 mm 10,200
0,20 mm 1,700 1,5 mm 12,750
0,25 mm 2,125 2 mm 17,000
0,30 mm 2,550 2,5 mm 21,250
0,35 mm 2,975 3 mm 25,500
0,40 mm 3,400 4 mm 34,000
0,50 mm 4,250 5 mm 42,500
0,60 mm 5,100 6 mm 51,000
0,70 mm 5,950 8 mm 68,000
0,80 mm 6,800 10 mm 85,000
0,90 mm 7,650